Bill Viola Borusan Contemporary’de  | BMW Türkiye

BILL VIOLA: GEÇİCİ.

Ünlü video sanatçısı 10 kompozisyonu ile
Borusan Contemporary’de.

BILL VIOLA: GEÇİCİ.Ünlü video sanatçısı 10 kompozisyonu ile<br>Borusan Contemporary’de.

9.10.2019

Ülkemizde çağdaş sanatın en önemli duraklarından biri olan Borusan Contemporary, İstanbul’un her köşesinde sanatın izlerini takip ettiğimiz Eylül ayını, video sanatının önde gelen ismi Bill Viola’nın, Kathleen Forde’un küratörlüğünde gerçekleşen “Geçici” adlı sergisiyle karşıladı.

Sergide yer alan toplam 10 kompozisyonda ilk dikkat çeken nokta, sanatçının insanın beden dili ve mimiklerinin kullanımına dikkat çekmesi. “Sinematik” olarak tanımlanabilecek videolardaki netlik, sanki o kişi yanı başınızdaymış gibi yaşanan korkuyu, arzuyu, sevinci hissedebilmenize ya da o iç dünyaya yolculuk ettiren oyuncuyla göz göze geldiğinizi zannetmenize yol açabilecek kadar gerçekçi eserleri ortaya çıkarıyor. Eserlerde, “geçici” kelime anlamında da olduğu gibi anın, yaşamın ve duyguların da geçiciliğiyle birlikte kullanılan elementler üzerinden insanın yaşamla yüzleşmesi ve mücadelesi anlatılıyor. Sanatçının çalışmalarında döngü, teslimiyet, iç dünyanın bedene yansıyışı temalarına tanık oluyoruz. Gelin, Viola’nın Borusan Contemporary’de sergilenen video çalışmalarına daha yakından bakalım.

Devamı

SAL, MAYIS 2004

“Sal” olarak adlandırılan videoda insanın gündelik yaşamındaki kısa bir andan alınan kesit ve beklenmedik bir olay karşısında yaşanan fiziksel ve ruhsal değişimin yüzümüze ve davranış kalıplarımıza yansıyışı ele alınıyor. Önce bekleyen insan kalabalığının yüzlerine ve beden diline odaklanıyorsunuz. Müzik dinleyen, birbirini inceleyen, hareketsiz, tepkisiz ve dimdik duruşunun altında saklı egoyu inceleyebildiğiniz, esneyen, yazan, kitap okuyan bedenler ani bir su fışkırmasıyla yere yığılıyor ve o bedenler önceki hallerinin aksine hayatın içinden zihinlerimize eklenen ve bizi şekillendiren bilinç dışıyla değil, tamamen insani duygularla birbirlerine sarılmaya, yanındakine dokunmaya, şaşkınlık ve korkuyla kendini korumaya başlıyor. Kişilerin o anki ifadeleri sanatçının diğer eserlerinde de rastladığımız “slow motion” tekniği sayesinde izleyicinin detayları fark edebilmesine olanak sağlıyor.

Devamı
Bill Viola Borusan Contemporary’de  | BMW Türkiye

Bill Viola, Sal, Mayıs 2004, Video/ses yerleştirmesi. Fotoğraf: Kira Perov. © Bill Viola Studio

ATALAR 2012

Bir kadın ve bir erkeğin çölün ortasında uzak ve görünmeyen bir noktadan bize doğru yaklaştığını izlediğimiz video çekim sürecinin de etkisiyle anın tüm doğallığı ve gerçekliğiyle karşımızda konumlanıyor. Anne ve oğul olduğu düşünülen bu kadın ve erkeğin çöl kumlarının yarattığı dumanların arasından bize doğru yürürken hemen karşısında yer alan “Karşılaşma” adlı tabloda ise iki kadının çöl ortamında sanrısal bir manzara arasında bizim olduğumuz noktadan uzaklaşarak suya gidişi iki tabloyu birlikte ele almayı önemli kılıyor.
 

Devamı

KARŞILAŞMA, 2012

Aynı anda incelenmesinin önemli olduğu diğer eserlerden birinde yine aynı sanrısal efektin kullanıldığı bir çöl ortamında suya doğru yürüyen iki kadın görülmekte. Sanatçının diğer eserlerinde de vurguladığı “döngü”yü bu videoda gözlemlemek mümkün. Daha ileri yaşlarda olduğunu gözlemlediğimiz kadının diğer kadının eline ne olduğunu bilmediğimiz bir madde verdiği sahneyle başlayan video, oyuncuların giyimleri, suya doğru yürümeleri ve kullanılan “genç-olgun yaş” metaforu sebebiyle izleyiciye spiritüel bir yorumlama yaptırabilme niteliğinde.

 

Devamı
Bill Viola Borusan Contemporary’de  | BMW Türkiye

Chott el-Djerid- Işık ve Isıyla Portre, 1979

Viola’nın 1979 yılında kayıta aldığı bu videoda izleyiciye çöl sanrısı fenomeni aktarılmak isteniyor. Sanatçı bu olayı kameranın önüne koyduğu ateşle yarattığı bulanık görüntünün arkasında yaşanan rastlantısal olaylarla sağlıyor. Videolar arasında yıl değişimiyle birlikte teknolojinin netlik ve gerçeklik iletimindeki etkisi ve ayrıca yıl ilerledikçe videolar arasında sanrıdan gerçeğe doğru ilerleyişi gözlemlemek mümkün.

Bill Viola, Chott el-Djerid (Işık ve Isıyla Portre), 1979, Renkli, tek kanallı sesli video kaydı. Fotoğraf: Kira Perov. © Bill Viola Studio

ÜÇ KADIN, 2008

Teknik olarak akan suyun arkasındaki görüntüyü alan kameraya yansıyan görüntünün çekilmesi üzerinden elde edilen karıncalı efekt ve siyah-beyaz olarak ilerleyen bu etkileyici videoda, izleyiciye doğru el ele tutuşarak gelen üç kadın yer alıyor. Ortalarında yer alan yaşı en büyük olan kadının “anne” olduğunu düşündürten ve elinden tuttuğu biri büyük biri daha küçük olan kızlarıyla suya doğru yürüyen bu üç kişinin görüntüleri, suya değdikleri an renk değiştiriyor ve canlanıyor. Viola, burada, suyla birlikte renk ve ifade değişimiyle bir döngüyü anlatıyor; ölüm ve yaşamın arasında suyun bir eşik olarak yer aldığını gösteriyor. Videonun en sonunda tekrar izleyiciden uzaklaşarak siyahın içinde kaybolan bu üç kadından en küçük olanının yavaşça dönerek bakması, geride kalan ve yaşayamadığı uzun hayata attığı bakışı simgeler nitelikte.
 

Devamı

GÖZLEM, 2002

Bu videoda sanatçı sıraya giren ve teker teker duygu değişimlerini ve beden dillerini gözlemleyebildiğimiz oyuncular aracılığıyla insanın ruhunun dış dünyaya yansıyışını gözlemleme imkânı sunuyor. Tek bir noktaya birçok kez acıyla bakan kişiler aracılığıyla bizlere bir acının insanı içine soktuğu kaotik duygu değişimini gözler önüne seriyor.
 

Devamı

DAVA, 2015

Kadın ve erkek iki modelin kullanıldığı bu video renkler ve hisleri bir araya getiriyor. İlk anda kadın ve erkek bedenindeki farkları görünür kılan sanatçı başlarından ilk anda siyah renkli sıvıyı dökerek en hazırlıksız oldukları anda en hazırlıksız gelen karanlık duyguyu, korkuyu hissettiriyor. Erkek modelin cesur olmaya çalıştığını gözlemlerken kadının cenin pozisyonu alarak kendini korumaya geçmek istediğini görüyoruz. İkinci sırada dökülen sıvının rengi ise kan kadar gerçek bir kırmızı. Videodaki iki kişinin de renge bağlı olarak tepkilerini ve teslim oluşlarını görmek mümkün. Beyaz sıvının dökülmesiyle birlikte temizlenme isteği ve kendini bırakış izleyiciye aktarılıyor.
 

Devamı

MADISON-SHARON, 2013

İki ayrı videodan oluşan ortak kompozisyonda bir kadın ve küçük bir kızın suyun altındaki anlarına şahit oluyoruz. İki videoda ana temanın suyun altındaki cennet ve huzur olmasının yanı sıra kadının su altında zorlanırken çocuğun daha teslim olmuş ve rahat olduğunu gözlemliyoruz. Her iki videoda da sükûnet izleyiciyi rahatlatır nitelikte. Suyun doğum ve ölümle olan bağlantısı bu videolar aracılığıyla tekrar iletiliyor. Yüzlerinden ve aldıkları nefesin izlerinden ölmediklerini bildiğimiz bu kişiler, huzurla izleyicide rüya hissini uyandırıyor.

 

Devamı
Bill Viola Borusan Contemporary’de  | BMW Türkiye

© “Madison-Sharon”, Bill Viola 2013

Bill Viola Borusan Contemporary’de  | BMW Türkiye

YÜKSELİŞ, 2000

Bir modelin suya kollarını açarak tamamen teslim halde dalışıyla başlayan video, modelin dibe batarken tekrar suyun üzerine çıkış anını slow motion tekniğiyle yavaşlatarak ve suyun insanı içine alışını, oraya aidiyet hissini izleyiciye aktararak devam ediyor.

Bill Viola, Yükseliş, 2000, Video/ses yerleştirmesi. Fotoğraf: Kira Perov. © Bill Viola Studio

Başrolünde insan ve su olan çalışmaların her biri bizce mutlaka görülmeli. “Geçici” sergisini 13 Eylül 2020’ye kadar Borusan Contemporary’de ziyaret edebilirsiniz.

Devamı

İLGİLİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER YAZILAR:

Eskişehir’in En Yeni Müzesi: OMM

ESKİŞEHİR’İN EN YENİ MÜZESİ: OMM.

Warhol’un M1 tasarımı 40 yıldönümünde yeniden fotoğraflanıyor

WARHOL'UN M1'İ İLE 40 YIL SONRA YENİDEN.